دوشنبه , تیر ۵ ۱۳۹۶
خانه / ازدواج / تعریف ازدواج از دیدگاه قرآن و سنت
تعریف ازدواج

تعریف ازدواج از دیدگاه قرآن و سنت

تعریف ازدواج لغوی: این واژه در لغت به معنی آمیزش جنسی و عقد است که برخی از پیشوایان لغت، وضع آن را در معنی اول و برخی دیگر در معنی دوم و بالتبع در دیگری به استعاره دانسته‏اند. این واژه در اصطلاح شرعی نیز عقدی است که به نحوه خاص، مشتمل بر ایجاب و قبول بین زن و مرد منعقد می‏گردد. در قرآن کریم بیش از پنجاه آیه به مسأله نکاح و لواحق آن اختصاص یافته است.
ازدواج در قرآن کریم با عبارات مختلفی از جمله، ازدواج، انکاح و … بیان شده است، زوج به هر دو قرین از مذکر و مؤنث در حیوانات و گیاهان و انسانها اطلاق می‏شود که با هم ازدواج یافته‏اند ازدواج» یعنی با هم جفت شدن و جفت گرفتن یا زن گرفتن مرد و شوهر کردن زن، و «انکاح» از باب افعال یعنی تزویج کردن زنی با مردی و بالعکس و همچنین به معنای بسته شدن و گره زدن زن و شوهر به یکدیگر می‏باشد.
زوج و ازدواج در انسانها و جانداران در آیاتی چند بیان شده از جمله:

 

وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها وَ جَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّهً وَ رَحْمَهً و از نشانه‏ های او اینکه خلق کرد برای شما از خود شما جفت‏هایی تا با آنها انس بگیرید و آرامش یابید و قرار داد بین شما دوستی و رحمت …».

 

«فاطِرُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً وَ مِنَ الْأَنْعامِ أَزْواجاً یَذْرَؤُکُمْ فیهِ او آفریننده آسمانها و زمین است و از جنس شما همسرانی برای شما قرارداد و جفت‏هایی از چهارپایان آفرید و شما را به این وسیله (به وسیله همسران) تکثیر کند، …»

 

تعریف ازدواج از دیدگاه قرآن :

در اسلام و قرآن، ازدواج از مبانی زندگی سالم و معنوی معرفی شده تا آنجا که حضرت محمّد صلی الله علیه و آله نکاح را سنت خود معرفی کرده و فرموده است «هر کس از سنّت من روی گرداند، از من نیست» .ازدواج حادثه‏ای مهّم و باارزش، بلکه تولّدی دوباره برای انسان است ازدواج یعنی تشکیل زندگی مشترک و یکی شدن برای رسیدن به آرامش و حفظ نسل و تربیت انسانهای برتر از خود، از آنجا که غریزه جنسی غریزه‏ای است سرکش و نیرومند و ریشه‏ دار که در نهاد هر بشری قرار داده شده است و روشن است که وجود این غریزه تنها برای لذت بردن و تمتع نیست بلکه اثر وجودی این غریزه روی نظام حکیمانه الهی و برای تولید نسل و بقاء نوع بشر است. اصولاً خویشتنداری در برابر آن نیاز به تقوی و پرهیزکاری فراوان و ایمان قوی و نیرومند دارد بنابراین تنها راهی که بتواند جوابگوی تمام خواسته‏های جنسی باشد ازدواج مشروع و قانونی و گرفتن همسر است.

ازدواج یک سنت الهی :

گرچه امروز مسأله ازدواج آن قدر در میان آداب و رسوم غلط و حتی خرافات پیچیده شده که به صورت یک جاده صعب العبور برای جوانان درآمده است ولی قطع نظر از این پیرایه‏ها ازدواج یک حکم فطری و هماهنگ قانون آفرینش است که انسان برای بقاء نسل و آرامش جسم و روح و حل مشکلات زندگی احتیاج به ازدواج سالم دارد.

اهمیت و فضیلت ازدواج :

خداوند متعال در قرآن مجید و پیشوایان و امامان معصوم در احادیث خود بدان ترغیب می‏نمایند و این امر مهم را یک فریضه مقدس و پر ثمر معرفی می‏کنند که در زیر به چند مورد از آنها اشاره می‏شود:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می‏فرمایند: «هیچ بنایی در اسلام، به اندازه ازدواج، ارزشمندتر و محبوب‏تر در پیشگاه خداوند متعال نمی‏باشد»

«وَ أَنْکِحُوا الْأَیامی مِنْکُمْ وَ الصَّالِحینَ مِنْ عِبادِکُمْ وَ إِمائِکُمْ إِنْ یَکُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلیمٌ: مردان و زنان بی‏همسر را همسر دهید و همچنین غلامان و کنیزان صالح و درستکارتان را اگر فقیر و تنگدست باشند خداوند آنان را از فضل خود بی‏نیاز می‏سازد، خداوند واسع و آگاه است».

ترغیب به ازدواج آسان و فراهم کردن مقدمات ازدواج برای افراد :

بدون شکّ اصل تعاون اسلامی ایجاب می‏کند که مسلمانان در هر زمینه به یکدیگر کمک کنند ولی تصریح به این امر در مورد ازدواج دلیل بر اهمیت ویژه آن است.

 

چنانچه در حدیثی از امیرمؤمنان علی علیه‏ السلام می‏خوانیم:
«بهترین شفاعت آن است که میان دو نفر برای امر ازدواج میانجیگری کنی تا این امر به سامان برسد»

و همچنین از پیامبر صلی الله علیه و آله می‏خوانیم:

«هر گامی، انسان در این راه بردارد و هر کلمه‏ای بگوید، ثواب یک سال عبادت در نامه عمل او می‏نویسد»

«هر کس برای رضای خدا ازدواج کند و برای رضای خدا کسی را به ازدواج دیگری درآورد سزاوار ولایت و دوستی خداست»

بنابراین با استفاده از آیه مورد بحث و احادیث مربوطه نتیجه می‏گیریم که پیروان اسلام باید سعی کنند به سادگی و بدون تکلفّات و هزینه ‏های کمرشکن، آن را در جامعه عملی و برگزار کنند و رسم‏های غیراسلامی را که مانع اجرای این امر مقدس در جامعه گردیده کنار بگذارند و تشویق در امر ازدواج مجردان و هرگونه کمک ممکن به این امر باشند، مخصوصا اسلام در مورد فرزندان مسئولیت سنگینی بر دوش پدران افکنده و پدران و مادرانی را که بی‏تفاوت هستند شریک جرم انحراف فرزندان شمرده چنانکه در حدیثی از پیامبر می‏خوانیم:

«کسی که فرزندش به حد رشد می‏رسد و امکانات تزویج او را داشته است و اقدام نمی‏کند و در نتیجه فرزند مرتکب گناهی شود این گناه بر هر دو نوشته می‏شود و وی شریک گناه فرزند خواهد بود».

 

ترک ازدواج به خاطر ترس از فقر و کیفر آن :

از آنجا که بسیاری از مردان و زنان برای فرار از زیر بار مسئولیت الهی و انسانی، عذرهایی از جمله نداشتن امکانات مالی را بیان می‏کنند در آیه فوق صریحا گفته شده است که «فقر» نمی‏تواند مانع راه ازدواج گردد بلکه چه بسا ازدواج سبب غنا و بی‏نیازی می‏شود دلیل آن هم با دقت روشن می‏شود، زیرا انسان تا مجرد است احساس مسئولیت نمی‏کند نه ابتکار و نیرو و استعداد خود را به اندازه کافی برای کسب درآمد مشروع بسیج می‏کند نه به هنگامی که درآمدی پیدا کرد در حفظ و باروری آن می‏کوشد. اما بعد از ازدواج شخصیت انسان اجتماعی می‏شود و خود را شدیدا مسئول حفظ همسر و آبروی خانواده و تأمین وسایل زندگی فرزندان آینده می‏بیند، به همین دلیل در حفظ درآمدهای خود و صرفه‏ جویی آن، تلاش می‏کند. و پیامبر اکرم می‏فرمایند:

«هر کس از بیم تنگدستی ازدواج نکند از ما نیست»

«مردی خدمت حضرتش رسید و از تهی دستی و نیازمندی شکایت کرد و پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «ازدواج کن، او هم ازدواج کرد و گشایش درکار او پیدا شد».

 

اگر از این مطلب لذت بردید با به اشتراک گذاشتن آن ، در ثوابش شریک شوید

درباره‌ی حسین صفوی

هدف اصلی سایت ، ارائه و بیان مطالب قرآن در رابطه با ازدواج موفق و ماندگار است . امیدوارم زندگی مشترک سر شار از عشقی را تجربه کنید.

حتما ببینید

انتخاب همسر

انتخاب همسر و معیارهای آن از نگاه قرآن

انتخاب همسر امری بسیار مهم است همانطور که قرآن شدیدا مردم را به ازدواج دعوت …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *